تبلیغات
مدیریت محیط زیست (سارا اردو) - بحران آب

:درباره وبلاگ

:آرشیو

:پیوندهای روزانه

:صفحات جانبی

:نویسندگان

:آخرین پستها

:ابر برچسبها

آماروبلاگ

آوازک

کد تغییر شکل موس

کد تغییر شکل موس

کد تغییر شکل موس



کد ساعت فلش





دریافت کد حرکت ستاره چت روم دریافت کد قفل کلیک راست چت روم دریافت کد قفل کلیک راست چت روم

دریافت کد قفل کلیک راست چت روم

یکشنبه 16 مهر 1396-07:19 ب.ظ



اصلی ترین عاملی که از  بروز بحران آبی در ایران سخن گفته می شود کاهش نزولات جوی است و خشکسالی های سالهای اخیر است. در صورتی که باید نگاهی جامع به تاریخ اقلیم ایران و منطقه اکولوژیکی ای که ایران در آن قرار دارد بیندازیم.

ایران کشوری با اقلیم عمدتاً گرم و خشک است و بر روی کمربند خشک و نیمه خشک جهانی قرار دارد. بحران آب موضوع جدیدی در تاریخ این کشور نیست. به گواه تاریخ در دوره های مختلف ایران دچار خشکسالی شده است. البته باید گفت که نوع مدیریت و نحوه بهره برداری از منابع آبی نیز متفاوت بوده است. در ایران قدیم آب حرمت خاصی برای مردم داشته است به طوری که می‏توان به قربانی‏ کردن برای قناتها، مراسم ویژهء عروسی در مجاورت‏ قناتها (اعتقاد به زنده بودن قنوات و انجام پاره‏ای از مراسم و تشریفات خاص در بعضی از قناتها) و استفاده ی دارویی از آب به بعضی قنوات اشاره کرد، نظارت بر برداشت آب و تعیین جرایم سنگین جهت برداشت آب اضافه از موارد مدیریتی بوده است. به دلیل اقلیم خشک، کشاورزی در مناطق محدودی انجام می پذیرفت و رویکرد سیاسی کشور بیشتر به سمت صنعتی شدن بود. اما به دلیل مشکلات سیاسی و تحریم های پس از انقلاب مجبور به توسعه کشاورزی شدیم. برداشت بیش از حد و غیر اصولی از سفره های آب زیر زمینی باعث کاهش ذخایر آب شیرین کشور شد. ما امانتدار خوبی برای این تمدن ۷۰۰۰ ساله و نسل های آینده مان نبودیم. به بیان دیگر می توان گفت عملکرد ما بر اساس توسعه پایدار نبوده است. البته امیدوارم مردم با آگاهی از این بحران بزرگ آبی به فکر ایران و نسل های آینده باشند.

سازمان محیط زیست میزان سرعت استفاده از ذخایر آب زیرزمینی در کشور ایران را در مقایسه با استاندارد جهانی سه برابر بیشتر تخمین می‌زند. این برداشت بی‌رویه عامل خشکیدن بیش از نیمی از دشتهای ایران و همچنین بسیاری از تالابها، رودخانه ها و دریاچه های با ارزش ایران می باشد. همچنین بخاطر عدم رسیدگی به شبکه ی انتقال آب 35 میلیارد متر مکعب آب در مسیر انتقال هدر می‌رود. که تمام این موارد عامل تغییرات آب و هوایی و  همچنین افزایش ریزگردها، نابودی گونه های با ارزش گیاهای و جانورای ایران و نیز گرم شدن کشور می گردد. خشکسالی های رودخانه ها، دریاچه ها، تالابها و .... باعث تغییرات اقلیمی و اکولوژیکی در سطح منطقه خواهد شد. مانند توفان های نمکی در منطقه دریاچه ارومیه که نه تنها این منطقه را تحت تاثیر قرار می دهد بلکه تا فواصل طولانی تحت این پدیده قرار می گیرد.

متاسفانه تاكنون در خشكسالی ها به صورت مقطعی عمل كرده ایم. پرداخت خسارت به كشاورزان، استفاده از راهكارهای كوتاه مدت آبرسانی، استفاده از ذخایر آبی و تلاش های دیگری از این دست که كافی نبوده و نیاز به تدیبر و برخورد همه جانبه است.

نه تنها سازمان ها و نهاد های مربوطه این بحران را باید مدیریت کنند بلکه مردم نیز باید دلسوزانه و مجدانه این بحران بزرگ آبی را مدیریت کنند. به زبان ساده اگر هر شهروند ایرانی خود را نگهبان و پلیس آب بداند می توان با این بحران بزرگ آبی مبارزه کرد.

مردم ایران همیشه در وقت نیاز در عرصه بوده اند و به یاری ایران شتافته اند، حال نیز برای ایران و نسل های آینده خودمان نیاز به همیاری مردم است. همانگونه که نسل های قبل از ما با مدیریت و مصرف آب با توجه به  توسعه پایدار این بحران کم آبی را پشت سر گذاشتند {(در ایران باستان،کندن کاریز نیز بسیار رایج بوده‏ است چنان که ((روزگار داریوش کبیر 521-486 پ.م)) اوج شکوفایی و اقدامات آبیاری و حفر کاریز (قنات) در سرتاسر فلات ایران به شمار می‏رود. به امر پادشاهان هخامنشی، آن کس که کاریز حفر می‏کرد و آب به سطح زمین می‏آورد و زمینی را آبادان‏ می‏کرد و کاریزهای خشک را بازسازی می‏نمود، مالیات پنج نسل بر او بخشیده می‏شد و پولی بیوس‏ نیز بخشندگی مالیات را بر پنج نسل کسی که کاریز را آبادان می‏کرد متذکّر شده است) } ما هم می توانیم این بحران بزرگ را پشت سر بگذاریم.

این نکته مهم هم باید در نظر داشت که در مناطق خشک مانند ایران بهره برداری غیر اصولی در مقایسه با مناطق مرطوب منطقه توان باسازی ندارد و استراتژی ها و برنامه های مدیرتی در مناطق خشکی مانند ایران باید با توجه بر مبنای توان بیولوژیکی مناطق  خشک و کم بارش باشد و با رویکردی بلند مدت که متاسفانه بیشتر استراتژی های بکار برده شده این چنین نیست و اولویت بندی مناسب و بهینه ای ندارند. حدود یک چهارم آبی که به صورت بارش در این سرزمین می بارد به منابع آبی قابل استفاده تبدیل می شود. بخش عمده آن به دلیل نا کارامدی و بازده بسیار کم آبیاری و اب رسانی به هدر می رود.

برای مقابله با بحران آب اولین کاری که باید انجام بدهیم این است که متناسب با موقعیت اکولوژیکی ایران عمل کنیم و برنامه های بلند مدت داشته باشیم. همچنین مکانیزه کردن کشاورزی و محدود کردنش در بخش هایی که قابلیت بازسازی منطقه از لحاظ آبی و حاصلخیزی باشد. یکی از مهمترین کارهایی که در کشورهای توسعه یافته برای حفاظت از محیط زیست انجام می پذیرید ارزیابی های دقیق زیست محیطی است قبل از شروع پروژهایی مانند سد سازی و .... است که متاسفانه در کشور ما این کار به طور دقیق و علمی انجام نمی شود و بیشتر جنبه تشریفاتی و غیر اصولی دارد. برنامه ریزی دقیق و بهینه جهت حداکثر استفاده از منابع آبی که به صورت بارش می بارد به منابع آبی قابل استفاده تبدیل شود برای رسیدن به این هدف ابتدا باید جدا نمودن آب ناشی بارش از سیستم فاضلاب به صورت عملی اجرا کنیم و با استفاده از پوشش مناسب گیاهی در منطقه میزان تبخیر آب را کاهش دهیم و باعث تلطیف هوا بشویم. از ذخایر زیر زمینی آب اصولی و بهینه استفاده کنیم و از زدن چاه های غیر اصولی جلوگیریی کنیم . فرهنگسازی مصرف بهینه آب را بین عموم مردم توسعه بدهیم و به فرزندانمان از همان کودکی استفاده بهینه نه تنها آب بلکه تمام منابع اطرافشان مانند خاک، گیاهان، آب و ... اموزش بدهیم.

در این بحران بزرگی آبی نیاز به همکاری تمام مردم ایران است، تا همه دست به دست هم ندهیم و دلسوز نباشیم توان مقابله با این بحران بزرگ را نداریم. حرف ما مصرف نکردن یا کم مصرف کردن آب نیست بلکه بهینه مصرف کردن آب می باشد. باید توجه داشته باشیم در این بحران ما تنها دچار کم آبی یا بی آبی نمی شویم، بلکه تغییرات اقلیمی مانند گرم شدن ایران و شدت گرفتن پدیده ریزگردها، آلودگی هوا و همچنین در معرض خطر قرار گرفتن بسیاری از گونه های گیاهی و جانوری و خیلی پدیده های ناگوار دیگر را هم خواهیم داشت.

 

سارا اردو

چاپ شده در ماهنامه اکسیر شماره یک


نظرات() 

تاریخ آخرین ویرایش:یکشنبه 16 مهر 1396 07:20 ب.ظ


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر